شب پره مینوز مرکبات

نام عمومی حشره : پروانه مینوز مرکبات (Citrus leaf-miner)

نام علمی : phyllocnistis citrella

بیشترین خسارت : روی درختان زیر ۵ سال و نهال ها

مینوز مرکبات به انگلیسی:phyllocnistis citrella) ) حشره ایی است که در مناطق گرمسیر و در تمام فصل های سال فعالیت دارددر زمستان در زیر برگهای خشک ويناهگاه های دیگر به سر می برد حشرات کامل تخمهای خود را در سطح زیرین برگ و در داخل پارانشیم قرار میدهند لارو آن زیر اپیدرم برگ از پارانشيم سبز رنگ برگ وسر شاخه های جوان چویی نشده تغذیه می نماید . مسیر حرکت الارومارپیجی است در اثرتغذيه لارو برگ ها پیچیدگی پیدا میکنند وسطح سبزينه برگی کاهش می یابد پس از آن فرو خود را به حاشیه برگ میرساند لبه برگ را تا میزند و یک محفظه شفیرگی درست می کند بعد تبدیل به شفیره می شود سپس از محفظه شفیرگی به صورت حشره کامل خارج می شود . دورة لاروی حشره بین ۴٫۵تا۲۳روز است ودوره شفیرگی ۵تا۲۴ روز به طول می انجامد طول دوره زندگی یک نسل آفت در شرايط مساعد ۱۲تا۳۰ روز می تواند یک نسل ایجاد نماید وبه طور متوسط ساليانه ۸تا۱۱ نسل در سال داشته باشد.

تاریخچه

سابقه این آفت در دنیا به سال ۱۹۱۴ و به فلوریدای آمریکا بر می گردد که سال بعد در فیلیپین تهدید جدی محسوب شد. در آن زمان این بیماری به معدن پوست میوه معروف شده بود که در حال گسترش و توسعه بود . در سال ۱۹۸۱ تقریبا در اکثر مناطق مرکبات خیز آمریکا این بیماری گزارش شد و به عنوان یک آفت جدی و بالقوه مورد توجه قرار گرفت . این آفت حتی به گیاهان تزئینی هم حمله می کرد و خساراتی به بار می آورد. در سال ۱۹۹۴ این بیماری تمامی فلوریدا را در برگرفت و با نرخ هجوم ۹۰ درصد به سرعت از آفات مهم تلقی شد و از آنجا به آمریکای لاتین گسترش یافت . در سال ۲۰۰۰ این آفت از کالیفرنیا به مکزیک گسترش یافت و بسیاری از باغات مرکبات را درگیر خود کرد .

توزیع گسترده این بیماری در آسیا به سال ۱۹۲۰ می باشد که از عربستان به هند و اندونزی و در سال های بعد به کشور های تایوان ، ژاپن و ایران راه یافته است حتی قبل از این که این بیماری به آسیا برسد گزارش های غیر رسمی از وجود این آفت در آفریقا وجود دارد که در کشور های شرق آفریقا شیوع آن مورد بحث میان مرکبات داران بوده است . بروانه مینوز مرکبات برای اولین بار در سال ۱۳۴۰ توسط فرحبخش در نواحی مرکبات خیز استان خوزستان و فارس گزارش شد ولی در شمال کشور هیچ گونه گزارشی در دست نبود تا اینکه در سال ۱۳۷۳ به عنوان یک آفت جدید در باغ های استان های شمالی کشور ظاهر شد و در مدت کمتر از یک سال به تمامی نواحی مرکبات خیز سواحل دریای خزر انتشار پیدا کرد.

 

درباره مینوز مرکبات

این حشره در مناطق گرمسیر در تمام فصول سال فعال است. هر کجا که سرمای زمستانه وجود داشته باشد زمستان را به صورت حشرات کامل در زیر برگهای خشک و پناهگاه های دیگر به سر می برد یعنی در مناطق جنوبی کشور در تمام سال فعال اما در سواحل دریای خزر در زمانی که هوا گرم می شود ( معمولا از اوایل خرداد تا اواخر آبان ) فعال می باشد . حشرات کامل معمولا تخم های خود را در سطح زیرین برگ و در داخل پارانشیم قرار می دهند . دوره جنینی تخم ۲ تا ۱۰ روز به طول می انجامد. لارو ها پس از خروج زیر کوتیکول برگ دالان های کج و معوج ایجاد می کنند. دوره لاروی بین ۴ . ۵ تا ۲۰ روز و شفیرگی ۶ تا ۲۰ روز به طول می انجامد. طول دوره رشدی حشره متناسب با درجه حرارت و از ۲ تا ۸ هفته متغیر می باشد و می تواند سالیانه ۸ تا ۱۱ نسل در سال داشته باشد اما در شمال ایران بین ۶ تا ۸ نسل دارد. پروانه بالغ مینوز مرکبات به رنگ سفید بوده و فاصله بین دو بال آن ۴ تا ۸ میلیمتر می باشد. نوع خاکستری رنگ آن هم دیده شده که با چند نقطه سیاه و قهوه ای مایل به زرد بر روی بدن و دارای دو نوار باریک خاکستری تیره که از نوع سفید آن متمایز است .

لارو این پروانه ۳ میلیمتر طول داشته و زرد شغاف مایع به سبز و یا شفاف و بی رنگ می باشد و این لارو ها بر روی برگ ها و جوانه تابستانه که حدود ۳ میلیمتر رشد کرده اند، گذاشته می شود . لارو سن اخر ، عمدتا خود را به حاشیه برگ رسانده و لبه برگ را تا حدودی تا زده و محفظه شفیرگی درست نموده و در آن تبدیل به شفیره می گردد . پس از چند روز حشره کامل از محفظه شفیرگی خارج می شود . طول دوره زندگی یک نسل افت بسیار کوتاه و در شرایط مساعد هر ۳۰-۱۲ روز یک نسل می تواند ایجاد نماید . الارو این آفت از زیر اپیدرم برگ و از پارانشیم سبز رنگ برگ و سرشاخه های جوان چوبی نشده تغذیه می نماید . مسیر حرکت الارو عمدتا مارپیچ بوده و در وسط مسیر حرکت لارو فضولات سیاه رنگ لارو قرار دارد . در اثر تغذيه لارو ، برگ ها پیچیدگی پیدا کرده و سطح سبزینه برگی کاهش می یابد و نتیجه آن رنگ پریدگی برگ های درخت می باشد. این بیماری شانس ایجاد بیماری شانکر باکتریایی مرکبات را افزایش داده و در مواردی دیده شده که پس از ایجاد دالان در داخل برگ و چروکیده شده برگ ها ، شانکر باکتریایی حمله کرده و درخت را مورد هجوم خود قرار می دهد .

خسارت :

اساسی ترین خسارت این آفت و بیماری به درختان جوان و نهال ها می باشد . این آفت با حمله به برگ های جوان نهال ها و درختان کم سن و سال ، آن ها را از بین برده و در نتیجه فرایند غذاسازی و فتوسنتز در درخت مختل و گیاه ضعیف شده و در نتیجه رو به زوال و خشکیدگی می رود و در صورتی که جلوی بیماری گرفته نشود تعداد درختان مبتلا به طرز چشمگیری افزایش یافته و در نهایت تمامی باغ به این بیماری مبتلا می شوند . اما درختان مسن و بزرگ به علت قوی بودن و قدرت فتوسنتز بالا از این بیماری اسیب نمی بینند و می توانند در مقابل این بیماری مقاومت کنند ولی در صورت عدم مبارزه ، افت ها بر روی این درختان تخم ریزی کرده و عاملی برای اسیب رساندن به نهال ها و درختان جوان می شوند .

این بیماری در جیرفت و کهنوج نیز یکی از آفات مهم محسوب می شود . در این مناطق ، آفت به طور میانگین از اواخر مهرماه در منطقه ظاهر شده و تا اواخر بهمن و قبل از رسیدن سرمای زمستان ، فعال می باشند و در بهار و اواخر فروردین دوباره جمعیت افزایش یافته و در اردیبهشت به اوج خود می رسد. در سواحل شمالی هم برای درختان جوان تهدید جدی محسوب می شود به طوری که در بازدیدی از یکی از باغات شهرستان ساری به عمل آمد مشخص شد زمین وسیعی که تازه نهال کاری شده بود به علت بی توجهی باغدار به بیماری مینوز ۹۴ درصد درختان بر اثر افت مینوز ، دچار خسارت شدید شدند و بعد از ۲ سال رسیدگی بیایی و مبارزه جدی با بیماری ۹۰ درصد درختان اسیب دیده توانستند به حالت عادی برگردند و بقیه درختان یا خشک شده و یا به حدی ضعیف شدند که دیگر قادر به احیای خود نیستند و در آینده دچار خشکیدگی و مرگ می شوند .

مبارزه :

۱- طبق تحقیقات انجام شده و توصیه هایی که معاونان وزارت جهاد کشاورزی و پژوهشگران مرکبات انجام داده اند استفاده از سموم انتخابی و موثر نظیر کونفیدور (ایمیداکلوپرید و ورتمیک ( آبامکتین ) به میزان ۰ . ۵ لیتر در ۱۰۰۰ لیتر آب به طور تناوبی ( هر ۱۰ یا ۱۵ روز و معمولا در زمانی که خسارت در حال گسترش است ) در حال حاضر یکی از موثرترین روش های مقابله با این آفت است و استفاده از سموم دیگر تاکنون به طور عموم توصيه نشده است . علت آن هم این است که در صورت استفاده از محلول ها و سموم دیگر ممکن است اختلال بیولوژیکی در آفات مفیدی که عليه بیماری عمل می کنند ایجاد شود و در صورت تکرار استفاده بی رویه از سموم غیرمجاز ، ممکن است تعادل بیولوژیکی منطقه از بین برود و بیماری فرصت بیشتری برای انهدام نهال ها و برگ های تازه نفس داشته باشد . حشره کشهای دیفلوبنزورون به صورت محلول پاشی به مدت ۲۱ روز بر روی مرکبات آزمایش شدند که موجب مرگ و میر ۷۸ % از لاروها و۵۵- ۳۳% از جمعیت شفیره ها شد. حشره کشهای کونفیدور، کانسالت ،دلتامترین ، کاراتاپ در مبارزه شیمیایی با مینوز برگ مرکبا ت مورد استفاده قرارمی گیرندکه بهترین نتیجه را حشره کشهای کونفیدور و کانسالت داشتند. حشره کشهای جدید را علیه پروانه مینوز مرکبات آزمایش و مقایسه نمود که بهترین نتیجه را یه ترتیب با کاربرد حشره کشهای آبامکتین، ایمیداکلوپراید، مگزاکلومورون و دیفلوبنزورون با روغن های امولسیون شونده بدست آورد.

نکته قابل توجه در سمپاشی این است که برخلاف روغن های مرکبات باید سمپاشی تنها بر روی جوانه ها و برگ های آلوده انجام شود و از سمپاشی تمام درخت جدا خودداری شود . نکته : باز هم تاکید می شود سمپاشی بر روی درختان بالای ۵ سال توصیه نمی شود مگر اینکه خسارت فوق العاده شدید باشد .

۲- تنظیم دوره های آبیاری درختان در تابستان ، استفاده از کودهای میکرو و ماکرو به منظور تسریع در رشد سرشاخه های جدید و نورسته با هماهنگی و نظر کارشناسان ذیربط و حذف سریع پاجوش ها ، تنه جوش ها و ترک ها که یکی از عامل های اصلی بیماری هستند ، در کاهش جمعیت آفت تاثیر به سزایی دارد.

این نکته باید مورد توجه قرار بگیرد که در اوج فعالیت آفت ( معمولا در شمال ایران تیر ، مرداد و شهریور) ا دادن کود های اذته اضافی و آبیاری های بی مورد که سبب تحریک و افزایش جوانهزنی و نهایت خسارت حداکثری می گردد بایستی جلوگیری شودو

۳- رعایت یکسری نکات؛

استفاده از کلاه، ماسک، دستکش و لباس مخصوص سمپاشی، عدم خوردن و اشامیدن و سیگار کشیدن در هنگام سمپاشی و شستشوی اعضای لوده پس از اتمام کار با اب و صابون.

 

۴- برنامه ریزس برای انجام مبارزه بیولوژی با استفاده از زنبور پارازیت از خانواده Eulophidae به نام Pediobius sp که از روی شفیره های این حشره جداسازی و شناسایی شده است.

 

۵- استفاده از ارقام مقاوم؛

بررسی ها حاکی از آن است که رقم تامسون سالوستبانا روی بابه شل محله بیشترین آلودگی و رقم خونی مورو روی پایه نارنج کمترین آلودگی را از خود نشان میدهند.

۶- هرس شاخه های آلوده برای از بین بردن تراکم و تخم های آفت می تواند کمک شایانی نماید.

۷- استفاده از تله های فرمونی که به عنوا روش بیولوژیک، روش مناسبی است و میتواند زمان و میزان حمله آفت را تا حد دقیقی بدست آورد.

شناسنامه نشریه

 

صاحب امتیاز،مدیر مسئول و سردبیر:

مهندس رضا فرشاد

مدیر فنی و آی تی : مهندس شیدا مرادی فرد

صفحه آرا : حامد یعقوبی

چاپ : کامیاب

نشانی مجله : تهران، خیابان شهید کبیری طامه (شاهین شمالی) کوچه سعید، بن بست کورش، پلاک 10 ، واحد 7 – کدپستی : 1475876178

تلفن : 09122450796

ارسال پیامک تبلیغاتی!
All Rights Reserved - Design by shebi