کتس، تیوسولفات کلسیم: محصول درجه یک برای اصلاح خاک

شوری منابع خاک یکی از بزرگترین مانع در جهت استفاده و بهره برداری بهینه از خاک در مناطق خشک و نیمه خشک می باشد. تقریباً ۸۵ درصد از ایران درمنطقه خشک و نیمه خشک واقع است.  برآورد شده است که حدود ۱/۴ میلیون هکتار از زمین های تحت آبیاری در ایران شور می باشند. از آنجائیکه شوری خاک یک محدودیت عمده برای کشاورزی محسوب می شود امروزه انواع مختلف کودهای کشاورزی در بازار موجود است که نه تنها مواد مغذی ضروری گیاهی را تأمین می کنند، بلکه نقش دوگانه در اصلاح آب و خاک نیز دارند.

کتس (تیوسولفات کلسیم)  کود مایع اصلاح کننده خاک حاوی کلسیم و گوگرد است که توسط شرکت تسندرلو کِرلی اینترنشنال  برای استفاده در کشاورزی به منظور کاهش مضررات نمک هایی از قبیل کلرید سدیم تولید شده است. کتس  در انواع سیستم های  آبیاری قابل استفاده بوده که می تواند در هر زمان در طول فصل رشد به همراه آب آبیاری مورد استفاده قرار گیرد. کتس باعث آزاد سازی شیمیایی کلوئیدهای خاک و در نتیجه افزایش نفوذپذیری خاک می شود.  کلسیم محلول سریعاً وارد عمل شده و جایگزین سدیم تبادلی می شود.  در جهت تکمیل اثر کتس تیوسولفات به آرامی در طی دو تا سه هفته اکسید شده و با آهک موجود در خاک واکنش داده باعث آزاد سازی کلسیم بیشتر در جهت حذف سدیم خاک می گردد.  همانطور که انتظار می رود، احیا انواع خاک های شور بستگی به میزان آب مصرفی  دارد که می تواند برای شستن و خارج کردن نمک ها از دسترس ریشه مورد استفاده قرار گیرد.

برای نشان دادن اثر کتس در خاک های شور آزمایشی درجهت مقایسه اثر کتس و گچ کشاورزی (سولفات کلسیم)، که به وفور در ایران مورد استفاده قرار می گیرد، انجام گرفت. این آزمایش در یک باغ مرکبات نیم هکتاری به مدت ۱۰ هفته با ۳ تیمار مختلف اجرا شد، و از آب با درجه شوری بالا، که حاوی نمک های سدیم ، منیزم و کلر بالایی بود برای آبیاری استفاده گردید.

 

 

تیمار اول: ۸/۳ لیتر کتس در هفته به مدت ۱۰ هفته از طریق سیستم آبیاری: در کل ۳۸ لیتر

تیمار دوم: ۳/۱۶ کیلوگرم گچ کشاورزی محلول در آب در هفته با استفاده از دستگاه تزریق گچ کشاورزی: در کل ۱۶۳ کیلوگرم

تیمار سوم: شاهد که هیچ کلسیمی در طی ۱۰ هفته اضافه نگردید: خط صفر در گراف روبرو نمایانگر تیمار شاهد می باشد.

 

 

نتایج این طرح به وضوح نشان می دهد که میزان جایگزینی نمک با کتس به مراتب از گچ کشاورزی بالاتر است که البته این نتیجه با توجه به حلالیت ۱۰۰ درصدی کتس و میزان پایین نمک آن (۷۵ درصد کمتر از گچ کشاورزی)  خیلی دور از ذهن نمی باشد.

در این آزمایش کتس همچنین باعث کاهش ۲۸ درصدی نسبت سدیم قابل جذب در مقایسه با شاهد شده است در حالیکه گچ کشاورزی حتی باعث افزایش سدیم قابل جذب در مقایسه با شاهد گردیده است. SAR نمایانگر میزان سدیم موجود در خاک در مقایسه با میزان کلسیم و منیزیم موجود در خاک می باشد (شاخص مهم تعیین شوری خاک). افزایش SAR در تیمار گچ کشاورزی به احتمال زیاد به دلیل حجم کم  آب مصرفی برای شستن نمک از سطح خاک بوده است، این در حالی است که هر سه تیمار میزان آب یکسانی را دریافت کرده بودند.

اگرچه گچ کشاورزی از لحاظ وزنی حاوی ۲۳ درصد کلسیم می باشد ولی بسته به میزان آب در دسترس فقط ۲/۰ درصد آن به راحتی قابل حل است.  این مساله به طور جدی استفاده از این نوع محصولات را به عنوان اصلاح کننده شوری خاک محدود می سازد. در مقابل کلسیم موجود در کتس کاملاً محلول در آب بوده و به راحتی آزاد گردیده و به محض استفاده در خاک سریعاً  جایگزین سدیم می گردد. (جدول زیر)

 

اگر کشاورز بخواهد معادل کلسیم محلول در آب کتس را از طریق گچ کشاورزی تأمین کند باید ۱۳۰تن  گچ کشاورزی در مقابل ۱۰۰۰لیتر کتس استفاده کند، که این مسأله مقرون به صرفه بودن کتس را به وضوح نشان می دهد  شایان ذکر است که کتس فقط اصلاح کننده خاک نیست بلکه تأمین کننده دو عنصر غذایی مهم کلسیم و گوگرد نیز برای گیاه می باشد. بعلاوه خاصیت شیمیایی منحصر به فرد تیوسولفات باعث آزادسازی آمونیوم از منابع کودهای ازته و همچنین افزایش حلالیت سایر عناصر موجود در خاک از قبیل پتاسیم، منیزیم، آهن و منگنز می گردد تا بتوانند براحتی توسط گیاه جذب شوند.

ایران همانند بسیاری از مناطق خشک و نیمه خشک با چالش گسترش شوری منابع خاک و آب مواجه است، میزان بسیار بالایی از گچ کشاورزی در ایران برای کاهش شوری مورد استفاده قرار می گیرد  که برای آزاد سازی کلسیم آن حجم قابل توجهی آب مورد نیاز می باشد که با توجه به مشکل کمبود آب خیلی راهکار معقولانه ای به نظر نمی رسد. مطالعات زیادی در ایران نشان داده است که استفاده از اصلاح کننده ها و کودهای شیمیایی با کیفیت بالا به همراه کاربرد تلفیقی این مواد در کنار سایر روش های مقابله با شوری خاک بعنوان یکی از راهکارهای  مهم مدیریت خاک های شور و قلیا می باشد.  کود مایع درجه یک کتس به دلیل کاهش میزان شوری و قلیائیت خاک از یک سو و تأمین کلسیم و گوگرد آماده مصرف توسط گیاه از سوی دیگر باعث افزایش راندمان تولید محصولات کشاورزی در خاک های شور و قلیایی می شود. لطفاً برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد کتس و نقش آن در حل مشکل شوری خاک خود با ما یا با نماینده ما در ایران (شرکت بازارگان کالا) تماس حاصل فرمائید.

 

Tessenderlo Kerley International, part of Tessenderlo Group   , Troonstraat 130 Rue du Trône – ۱۰۵۰ Brussels, Belgium

Tel :۰۲ ۶۳۹ ۱۸ ۱۱  Email : Kerley@tessenderlo.com

بازارگان کالا

تهران، خیابان سئول، کوچه هفتم شرقی، پلاک ۱۰، طبقه چهارم. تلفن: ۰۲۱۴۲۵۵۴-۰۲۱۸۸۶۰۳۹۴۹-۰۲۱۸۸۲۱۰۶۷۸

info@bazargankala.com

شناسنامه نشریه

 

صاحب امتیاز،مدیر مسئول و سردبیر:

مهندس رضا فرشاد

مدیر فنی و آی تی : مهندس شیدا مرادی فرد

صفحه آرا : حامد یعقوبی

چاپ : کامیاب

نشانی مجله : تهران، خیابان شهید کبیری طامه (شاهین شمالی) کوچه سعید، بن بست کورش، پلاک 10 ، واحد 7 – کدپستی : 1475876178

تلفن : 09122450796

ارسال پیامک تبلیغاتی!
All Rights Reserved - Design by shebi